1. Wprowadzenie.

Witamy użytkownika programu Smabi! Cieszy nas fakt, że nasz produkt budzi coraz szersze zainteresowanie.

Program obsługi sprzedaży, który zdecydowali się Państwo przynajmniej przetestować (a być może używać stale), nie został napisany jako "klon" jakiejkolwiek aplikacji znajdującej się już na rynku. Większość z nich - naszym skromnym zdaniem - aczkolwiek spełnia swoje zadanie, to jednak stwarza wrażenie, jakby była pisana dla księgowego, na co wskazuje daleko posunięta formalizacja większości dostępnych operacji (np. aby móc sprzedać jakikolwiek towar, użytkownik najpierw musi KONIECZNIE wprowadzić go na magazyn, aby móc wystawić fakturę na jakiekolwiek usługi, KONIECZNIE muszą one najpierw znaleźć się w pliku cennika itd.).

Nasz program ma nieco inną "filozofię" współpracy z użytkownikiem - głównym jego celem jest ułatwienie prowadzenia działu sprzedaży małej firmy (często przecież po prostu jednoosobowej), stąd też główny nacisk w procesie projektowania programu położony został na łatwość obsługi oraz intuicyjność przechodzenia z jednych operacji do drugich. Pragnęliśmy jednocześnie uniknąć zbytnio rozgałęzionego systemu menu niższego poziomu, co w przypadku wielu innych programów wydłuża czas dokonania oczekiwanej operacji, zamieniając proces sprzedaży w "klepanie w klawiaturę" bądź "klikanie po ekranie". Wychodzimy z założenia, że użytkownik programu obsługi sprzedaży nie tyle jest zainteresowany samym programem jako takim, co właśnie samą operacją sprzedaży, w której program ma możliwie dużo pomagać, nie angażując zbytnio czasu i uwagi operatora.

Tu mała dygresja: jedna z nadesłanych nam opinii o programie zawierała m.in. słowa: "...interfejs użytkownika, mimo swej prostoty, byłby do przyjęcia...". Pragnęlibyśmy w tym miejscu jasno stwierdzić: wspomniana prostota interfejsu użytkownika nie jest ani przypadkiem, ani nie wynika z (domniemanego?) wczesnego etapu rozwoju programu - słowem, nie jest to żadna "niedoróbka", tylko po prostu tak ma być. I skoro interfejs faktycznie jest (jak to stwierdził "recenzent") nieskomplikowany, to znaczy, że w rzeczy samej przynajmniej jeden z celów stawianych sobie przez autora został osiągnięty. A więc nie "mimo prostego interfejsu", tylko "dzięki prostemu interfejsowi". Choć miłośników (są tacy?) skomplikowanych, wielopoziomowych, zawiłych i czasochłonnych w obsłudze interfejsów użytkownika być może nieco tym rozczarujemy, to ostatecznie wybór oprogramowania na rynku jest na tyle duży, że każdy jest w stanie znaleźć coś dla siebie.

Jedną z głównych zasad, rządzących pracą z naszym programem, jest zawężenie "roboczego" zestawu informacji tylko do takiego zbioru, który jest nam w danej chwili potrzebny. Przykładowo: chcąc przejrzeć wierzytelności naszej firmy, nie musimy przeglądać całości faktur; wystarczą nam tylko te, które nie zostały oznaczone, że należności z ich wystawienia wynikające zostały przez odbiorców popłacone. Dzięki takiej selekcji niezbędnego nam w danej chwili materiału szybciej wykonamy zamierzone operacje. W dalszej części instrukcji taki wybrany przez nas zestaw informacji będzie nazywany krótko "obszarem roboczym". Oczywiście, możemy także "rozciągnąć" bieżący obszar roboczy na całość zawartości bazy danych, jeśli zajdzie potrzeba.

Co różni wersję demonstracyjną programu - jeśli takową akurat Państwo testują - od wersji "pełnej" (tj. handlowej)?

Ogólnie rzecz biorąc, różnice są następujące: Poza powyższym, aktualna wersja handlowa może być wzbogacona o możliwości, których ta demonstracyjna - na etapie jej przygotowywania - mogła jeszcze nie mieć (jeśli została przygotowana wcześniej od bieżącego wydania aktualnie dostępnej wersji handlowej), lub usunięte pewne niedostatki, jeśli takowe zostały w międzyczasie stwierdzone.

Osobom zainteresowanym wykorzystaniem naszego programu w swojej praktyce zawodowej podpowiadamy, że korzystając z dema mogą - jeszcze przed złożeniem zamówienia na wersję "pełną" - już wcześniej przygotować swoją roboczą bazę danych; po otrzymaniu wersji "pełnej" instalacja ograniczy się jedynie do wymiany "binarki" programu, choć najprościej chyba będzie wykonać (jako 'root', rzecz jasna): 'rpm -i --force nazwa_pakietu_ze_smabim.rpm'

Plik niniejsza instrukcji, znajdujący się w katalogu /usr/share/doc/smabi - o nazwie instrukcja.txt - najkorzystniej byłoby chyba wydrukować. Jeśli mamy prawidłowo ustawioną drukarkę, wydrukujmy zawartość instrukcji poleceniem stosownym dla używanego przez nas demona wydruku.

1.1. Uwagi n/t pracy z programem w trybie graficznym.

 Począwszy od wersji 1.7 program wyposażony został także w interfejs użytkownika trybu graficznego (GUI). Ułatwi to z pewnością korzystanie z niego osobom preferującym "klikany" sposób pracy - a jednocześnie nie utrudni w żadnej mierze użytkownikom, którzy wolą znakowy tryb pracy oraz posługiwanie się klawiaturą. Po prostu dlatego, że znakowy tryb pracy cały czas jest obecny - użytkownik sam decyduje, który tryb pracy jest dla niego wygodniejszy.

Do pracy w trybie graficznym program wymaga obecności w systemie czcionki o stałym odstępie "Courier", lub - lepiej - "Terminus". Zaleca się ten drugi krój - osiągalny w praktycznie każdej chyba dystrybucji Linuksa - jako wyraźny i po prostu przyjemny.

Wielokrotnie w ciągu swej pracy program komunikuje się z użytkownikiem przy pomocy meldunków w okienkach pojawiających się na tle głównego - ponieważ w takim wypadku do czasowego zapamiętywania zawartości "podłoża" zastosowano (w celu oszczędzania pamięci) algorytm kompresji "stratnej", może to nieraz skutkować wystąpieniem przebarwień. Gdyby użytkownik uznał to za dokuczliwe - w szablonie "opcji lokalnych" należy wyłączyć kompresję (punkt opisany: "kompresja GUI").

Istotną (uwaga: naprawdę istotną!) sprawą jest współpraca programu z aplikacjami "zewnętrznymi" - chodzi tutaj o programy osiągalne w trybie znakowym z pod-menu "Inne narzędzia pracy", tj.: W trybie graficznym dostępność tych plików "ze środka" programu nie ma znaczenia, dlatego ten punkt menu głównego, chociaż obecny, został ograniczony do samego kalkulatora (również niezbyt potrzebnego, wobec mnogości różnych tego typu programów i możliwości niezależnego z nich korzystania obok pracy z programem - jak to już w GUI bywa).

W trybie graficznym program już nie pracuje w oknie terminala, więc trzeba dać możliwość uruchamiania takiego programu w oknie osobnym, kiedy zajdzie taka potrzeba - osiągniemy to poprzez dopisanie do pliku ~/.smabi/ustawienia wiersza, przykładowo:

Załóżmy, że terminal, z którego zwykle korzystamy w trybie graficznym, to Eterm - stosowny wpis będzie brzmieć następująco:

edytor=Eterm -e joe -asis

(Istotna jest tylko "inwokacja" użytego X-terminala, tutaj: Eterm -e - gdyż -asis to już parametr edytora joe, który w przypadku innego użytego edytora może nie wystąpić).

Wtedy, w przypadku konieczności przeprowadzenia jakiejś operacji połączonej z redagowaniem jakiegoś tekstu, w osobnym oknie pojawi się edytor - gdzie należy wprowadzić czy zmienić stosowne treści, i zakończyć działanie edytora, umożliwiając tym samym programowi dokończenie operacji.

Zauważmy pewne różnice w posługiwaniu się wykazem rekordów (tryb "listy", zaraz po wybraniu jakiegoś modułu funkcjonalnego), a nieco podobnymi do niego menu w rodzaju spisu treści niniejszej instrukcji, (który to spis pojawia się po naciśnięciu F10):

Zwróćmy jeszcze uwagę na szablony "filtrów", pojawiających się przy wyborze konkretnych modułów programu - umożliwiają one zawężenie pobieranego podzbioru informacji do interesującego nas zakresu danych (czyli pełnią tę funkcję, co wybór - w trybie tekstowym - stosownego punktu menu którymś z klawiszy Enter, PgUp, PgDn).

Szablony te mają przyporządkowane pewne wartości domyślne - np. gdy chodzi o pobieranie pewnych informacji, gdzie istotnym kryterium jest czas (np. data wystawienia faktury), domyślnie zakłada się, że najczęściej kontrolowanym okresem są ostatnie 2 miesiące - i taki też okres "podpowiada" na wstępie szablon; oczywiście, można podać zupełnie inny zakres.

Wprawdzie odpowiednio podając tenże zakres możemy bez problemu pobrać całość danych zawartych w bazie, ale zauważmy, że niektóre z szablonów są wyposażone w dodatkowy "przycisk" opisany jako "pobierz wszystko". Nie chodzi w takim przypadku jedynie o uproszczenie posługiwania się programem (bo nie ma wtedy konieczności wpisywania danych zakresu) - istotne jest także to, że przycisk ten celowo umieszczono w szablonach "na wejściu" tych modułów, gdzie program ZAWSZE musiałby przesyłać do bazy danych sekwencje poleceń zawierające jakieś określone warunki do sprawdzenia. Skorzystanie z tego przycisku - oczywiście, jedynie w przypadku gdy naprawdę chcemy pobrać wszystkie rekordy - pozwala na przesłanie polecenia, które językiem potocznym można tak właśnie opisać, jak opisano ów przycisk - dzięki czemu czas pobrania danych w przypadku baz zawierających dużą liczbę rekordów może być zauważalnie krótszy.

Tam, gdzie tego przycisku nie ma, jest on po prostu zbędny - i w przypadku podania warunków oznaczających pobranie całości obecnych informacji, serwerowi baz danych wydawane jest właśnie takie proste, szybkie, nie zawierające żadnych dodatkowych warunków polecenie.

1.2. "Klawiszologia" programu.

Ogólnie rzecz biorąc, funkcje udostępniane przez program możemy podzielić na 4 zasadnicze grupy: ad a) Pierwszym momentem, kiedy możemy uruchomić któryś z modułów programu, jest chwila zaraz po jego uruchomieniu - w lewym górnym rogu ekranu program sygnalizuje taką możliwość opisem "F5 Moduł". Zauważmy, że w tym momencie możemy wywołać wybrany moduł dwojako:
  1. Nacisnąć F5, i wybrać stosowny moduł z menu (poruszając się po nim klawiszami kursora), bądź też naciskając klawisz odpowiadający pierwszej literze nazwy modułu.
  2. Dodatkową możliwością jest naciśnięcie klawisza "pierwszej litery nazwy" bez konieczności rozwijania menu - ale ta możliwość dotyczy jedynie ekranu "powitalnego".
Istotną różnicą pomiędzy obydwoma opisanymi sposobami - oprócz (w tym drugim przypadku) szybkości wyboru, jest - tu z kolei wyłącznie w pierwszym przypadku - możliwość skorzystania z "filtru", pozwalającego na określenie obszaru roboczego, w ramach którego będziemy prowadzić nasze operacje - czyli po prostu wyboru konkretnego (pod)zbioru rekordów, bo nie zawsze jest celowe ładowanie "wszystkiego jak leci", np. zapisu faktur sprzed 5 lat. Zwróćmy ponownie uwagę na w/w pkt 1: w chwili poruszania się po rozwiniętym już menu, możemy dokonać wyboru "pierwszą literą nazwy" lub przesunięciem "paska podświetlenia" i naciśnięciem . W tym momencie następuje wczytanie domyślnego pozbioru rekordów - jaki on jest, opisano w dalszej części instrukcji.

Jak daje nam znać komentarz, który po rozwinięciu głównego menu pojawi się w dolnej części ekranu, wybrany moduł możemy uruchomić nie tylko Enter-em (lub pierwszą literą), ale także (w większości przypadków) naciśnięciem klawiszy PageUp i/lub PageDn. Klawisze te - przed uruchomieniem modułu - przywołują na ekran maski, stanowiące swego rodzaju interfejs do "filtrów", dzięki którym można indywidualnie zdefiniować obszar roboczy, dotyczący wybranych rekordów bazy.

Zauważmy istotną różnicę, jaką stanowi wybór modułu funkcjonalnego programu z menu "moduł" pierwszą literą nazwy modułu - a poprzez skierowanie paska podświetlenia i naciśnięcie . Otóż, w przypadku pustej bazy danych, wybór poprzez wymusi przejście w tryb edycji, umożliwiając dodanie pierwszego rekordu. Natomiast wybór pierwszą literą nazwy przywoła jedynie komunikat informujący o braku informacji.

Zaraz po uruchomieniu wybranego modułu przechodzimy do trybu "listy", przeznaczonym do przeglądania rekordów wybranego obszaru bazy danych. Nawigację prowadzimy w nim klawiszami kursora, PgUp, PgDn, Home, End. Zauważmy przydatność klawisza tabulatora (Tab) - który powoduje przemieszczanie paska podświetlenia, ale - inaczej, niż klawisze kursora - nie zatrzymuje go w ostatnim polu, lecz przechodzi do następnego rekordu. W ten sposób możemy jednym klawiszem wygodnie i szybko przeglądać duże obszary bazy.

Łatwe znalezienie wybranego rekordu wspomaga także funkcja szukania według kolejnych liter zawartości - przesuwając pasek podświetlenia na interesujące nas pole, i naciskając klawisze odpowiadające kolejnym literom szukanej zawartości, wybierzemy szukany rekord bez konieczności przeglądania całości obszaru roboczego.

ad b) Menu "operacji wybranego modułu" zmieni się po wyborze rekordu, w trybie ekranu szczegółowego. Jego zawartość zmienia się w zależności od funkcji udostępnianych przez dany moduł. W przypadku niektórych operacji możemy je wybrać albo z menu, albo stosownym klawiszem, ale zachodzi tu istotna różnica: zauważmy, że z prawej strony nazwy operacji jest zaznaczony "klawisz skrótu"; klawiszem tym można uruchomić wybraną operację BEZ uprzedniego rozwijania menu - zaś w chwili, kiedy menu już jest rozwinięte, należy wyboru dokonać jak w uprzednim przypadku: poruszając się po menu klawiszami kursora (wybór klawiszem Enter) - albo naciskając klawisz odpowiadający pierwszej literze nazwy operacji (w razie, gdy więcej operacji ma nazwę zaczynającą się na tę samą literę - zostanie wybrana pierwsza z nich).

ad c) Nawigację poprzez ekrany programu prowadzi się w sposób standardowy:

  • PageUp, PageDn - zmiana ekranu na następny (jeśli dostępny)
  • Home - pierwszy ekran (najczęściej chodzi o pierwszy rekord wybranego obszaru roboczego), End - ostatni rekord
  • klawisze kursora wykorzystywane są przede wszystkim w trybie listowania, oraz ew. do poruszania się między polami GET (w trybie edycji danych); zauważmy, że w niektórych przypadkach program "nie wypuści" z pola GET, jeśli wstawiona tam przez użytkownika wartość zostanie rozpoznana jako nonsensowna, albo jeśli wypełnienie pola jest konieczne do zapisu rekordu w bazie (np. można nie wstawić w rekordzie danych kontrahenta nazwy firmy, wszak naszym odbiorcą może być osoba prywatna - ale jeśli nie zostanie wpisana nazwa firmy, program wymusza wpisanie nazwiska).

    Klawisze kursora "strzałka w górę" oraz "strzałka w dół" służą także do podglądu kolejnych części "tabelki finansowej" faktury, która jest zbyt długa, żeby jej zawartość zmieściła się na jednym ekranie.
  • Insert, Delete - tam, gdzie ta możliwość jest dostępna, umożliwiają wstawienie nowego rekordu lub usunięcie istniejącego (chyba, że zaznaczono inaczej)
ad d) Klawisze służące do wywoływania pomocniczych funkcji programu to przede wszystkim:
  • F1 - przywołujący ekrany skrótowej pomocy ("ściągi")
  • F3 - przywołujący na ekran menu zestawu programów pomocniczych, których pakiet użytkownik określa w trakcie dokonywania ustawień lokalnych
  • F4 - szybkie przełączenie na inną drukarkę
  • F10 - umożliwiający szybkie przeglądanie tekstu "manuala" programu
I na koniec: klawisz Esc, jak to najczęściej bywa, umożliwia w większości sytuacji wycofanie się z jakiejś wybranej operacji (zamknięcie jakiegoś otwartego menu, wyjście z modułu itp.). Opuszczenie ekranu szczegółowego nastąpi także naciśnięciem klawisza q - zaś zakończenie pracy z programem nastąpi przy naciśnięciu klawisza w (jak "wyjście") z ekranu "tytułowego". To celowa komplikacja; niektórzy użytkownicy zgłosili - jako drobną uciążliwość - fakt, że przy zbyt nerwowym "wycofywaniu" kilkakrotnym naciśnięciem Esc można - wbrew intencji użytkownika - zakończyć działanie programu, potem trzeba go ponownie uruchamiać, wybierać niezbędne dane itd. Zastosowano więc taką drobną "blokadę".

Poprzednia strona | Następna strona | Spis treści
Strona główna serwisu programu